Reactie minister Verlinden op recente schietpartijen en aanhoudende drugsgeweld in Brussel

De recente schietpartijen en het aanhoudende drugsgeweld in Brussel tonen opnieuw op een pijnlijke manier de ernstige impact van de georganiseerde criminaliteit. Achter elke afrekening, elke schietpartij en elk incident schuilen slachtoffers, buurtbewoners die zich onveilig voelen en politiemensen, magistraten en andere veiligheidsprofessionals die onder bijzonder moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen. Eerst en vooral verdienen zij onze steun, ons respect en onze grote dank. Dag na dag zetten zij zich in om de veiligheid van burgers te beschermen in zeer complexe omstandigheden.

De strijd tegen georganiseerde criminaliteit en druggerelateerd geweld is voor deze regering en voor Justitie een absolute prioriteit, net zoals dat in de vorige legislatuur ook het geval was. Criminele organisaties beschikken over aanzienlijke middelen, werken grensoverschrijdend en passen zich voortdurend aan om hun crimineel verdienmodel overeind te houden. Wie beweert dat er eenvoudige oplossingen bestaan, maakt de bevolking iets wijs. Het is een zeer uitdagende strijd. En daarom blijven we vastberaden investeren in politie, Justitie en de andere veiligheidsdiensten, zodat zij het nodige personeel en de nodige middelen hebben om deze criminele netwerken te ontmantelen en criminelen te straffen. Wij laten onze pleinen en straten niet over aan de criminaliteit.

Precies omdat de uitdaging zo groot is, hebben we nood aan eensgezindheid. De georganiseerde misdaad kent geen grenzen en maakt geen onderscheid tussen bestuursniveaus, bevoegdheden of politieke strekkingen. Daarom mag ook onze reactie geen optelsom zijn van afzonderlijke inspanningen of geënt zijn op politieke profilering. Alleen wanneer alle betrokken actoren samenwerken en hun verantwoordelijkheid opnemen, kunnen we duurzame en zichtbare resultaten boeken.

Wat we vandaag dus niet nodig hebben, is een zoektocht naar schuldigen. De Brusselaars verwachten met recht en rede oplossingen, en geen politiek gefikfak over wiens fout dit incident is. Op momenten waarop de veiligheid van burgers onder druk staat, moeten we onze energie richten op wat ons verbindt: het herstellen van de veiligheid en het terugdringen van de invloed van criminele organisaties.

Dat maakt ontegensprekelijk dat we ook eerlijk moeten zijn over de aard van de problemen. Wanneer we de onderliggende oorzaken van criminaliteit niet onderkennen en afdoende aanpakken, blijven we dweilen met de kraan open. Politie en Justitie spelen een cruciale rol in de bestrijding van criminaliteit, maar komen pas tussen wanneer problemen zich reeds hebben gemanifesteerd. Nog te vaak wordt naar politie en Justitie gekeken om in te staan voor alle oplossingen voor problemen die veel dieper in onze maatschappij geworteld zijn en waarvoor zij nooit alleen de oplossingen kunnen bieden. De voedingsbodem voor georganiseerde criminaliteit ontstaat veel eerder.

Daarom moeten we ook investeren in sterke buurten met kwaliteitsvolle woningen, adequaat onderwijs dat een antwoord kan bieden op spijbelaars, bestuurlijke handhaving, het tegengaan van schooluitval, een doortastend integratiebeleid, een kordate aanpak van overlast, de betrokkenheid van ouders en het sociale netwerk, voldoende maatschappelijke begeleiding en de versterking van kansen voor jongeren. Waar normen vervagen, waar publieke ruimte wordt overgelaten aan criminelen en waar kleine vormen van overlast ongemoeid worden gelaten, ontstaat ruimte voor ernstigere vormen van criminaliteit. Preventie, handhaving en repressie moeten hand in hand gaan.

Brussel verdient daarbij bijzondere aandacht. Als internationale hoofdstad, economische motor en dichtbevolkte grootstad wordt Brussel geconfronteerd met specifieke veiligheidsuitdagingen. Dat vraagt niet alleen een sterk federaal engagement, maar ook een nauwe samenwerking tussen het Gewest en alle lokale en bovenlokale partners die verantwoordelijkheden dragen. In die zin verwelkomen we ook de toekomstige aanduiding van een Brusselse drugscommissaris om de problematiek verder aan te pakken.

De lokale besturen mogen niet langer de moeilijke keuzes ontwijken of problemen vooruitschuiven, minimaliseren of toedekken. Een lik-op-stukbeleid dat duidelijk maakt dat regels gelden voor iedereen en dat het miskennen van waarden en normen gevolgen hebben. Met bestuurlijke handhaving kunnen witwaspraktijken worden drooggelegd. De strijd tegen drugscriminaliteit kan enkel slagen wanneer alle bestuursniveaus daadkracht tonen, wanneer alle bruikbare informatie wordt gedeeld, prioriteiten worden afgestemd en alle bestuursniveaus in dezelfde richting werken.

Arizona investeert in politie en Justitie en zal de strijd tegen georganiseerde criminaliteit onverminderd verderzetten. Criminelen moeten weten dat zij worden opgespoord, vervolgd en bestraft. Maar even belangrijk is dat we vermijden dat nieuwe generaties jongeren terechtkomen in de greep van diezelfde criminele netwerken.

Brusselaars hebben recht op veiligheid. Zij hebben recht op overheden die de problemen benoemen zoals ze zijn, die elk verantwoordelijkheid nemen en die samenwerken over alle grenzen heen. Niet de zoektocht naar schuldigen, maar de zoektocht naar oplossingen moet centraal staan. Alleen zo kunnen we het tij keren en voorkomen dat geweld en criminaliteit de toekomst van onze wijken bepalen.