Annelies
Verlinden

Uniek Contactpunt beoogt een geïntegreerde en continue ondersteuning van slachtoffers van terrorisme. 

Volgende maand herdenken we de tiende verjaardag van de vreselijke aanslagen in Zaventem en Maalbeek. De parlementaire onderzoekscommissie die werd opgericht na de aanslagen van 2016 stelde vast dat slachtoffers van terrorisme geconfronteerd worden met een versnipperd en complex ondersteuningslandschap en formuleerde daarom de oprichting van één duidelijk en herkenbaar aanspreekpunt als kernaanbeveling.

Minister van Justitie Annelies Verlinden maakt daar nu eindelijk werk van. Ze trekt 1 miljoen euro uit voor de oprichting van een ‘Uniek Contactpunt’ voor slachtoffers van terrorisme, ingebed in de ‘Commissie voor Financiële Hulp aan Slachtoffers van Opzettelijke Gewelddaden’. “Na een terreuraanslag gaat in strafprocedures vaak alle aandacht naar de daders. Maar de rechten en noden van slachtoffers moeten minstens even zwaar doorwegen. Slachtoffers mogen nooit het gevoel krijgen dat ze opnieuw slachtoffer worden door een gebrekkige organisatie,” aldus minister Verlinden.

Grootste aanbeveling eindelijk uitgevoerd

Sinds de aanslagen van 2016 vragen slachtoffers en slachtofferverenigingen expliciet om één centraal aanspreekpunt. Ook de parlementaire onderzoekscommissie noemde dit de belangrijkste aanbeveling: het Belgische zorg- en ondersteuningslandschap is te complex georganiseerd, waardoor slachtoffers te vaak zelf hun weg moeten zoeken tussen diensten en overheden.
De Wet van 2024 betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van terrorisme voorziet dat de minister van Justitie een dergelijk uniek contactpunt opricht. Tot vandaag bleef concrete uitvoering uit. Minister Verlinden doorbreekt die stilstand.
“De wet van 2024 voeren we nu resoluut uit. We maken een einde aan de versnippering en bouwen één duidelijk traject uit, van bij het begin en zo lang als nodig,” stelt minister Verlinden.

Inbedding bij bewezen expertise

Het ‘Uniek Contactpunt’ wordt ondergebracht bij het secretariaat van de Commissie voor Financiële Hulp aan Slachtoffers, een administratief rechtscollege met bewezen expertise. Na de aanslagen van 2016 werden binnen dit orgaan gespecialiseerde kamers opgericht voor slachtoffers van terrorisme. De keuze voor deze inbedding heeft duidelijke voordelen: er moeten geen nieuwe structuren worden ingericht en de bestaande kennis en ervaring kunnen meteen worden ingezet. Tegelijk blijft er een strikte scheiding tussen de beslissende rol van de Commissie en de begeleidende rol van het Contactpunt.

Actieve begeleiding, geen doorverwijzing

Het ‘Uniek Contactpunt’ zal slachtoffers proactief begeleiden doorheen alle stappen: juridisch, administratief en psychosociaal, van ziekenhuizen en verzekeraars tot federale en andere overheidsdiensten.
Binnen de hele federale overheid wordt een netwerk van single points of contact (SPOC’s) uitgebouwd. Zo ontstaat één geïntegreerd traject, waarbij slachtoffers van aanslagen in België of Belgen die in het buitenland slachtoffer werden, niet langer zelf de coördinatie moeten doen. “Slachtoffers moeten hun verhaal niet telkens opnieuw doen. Zij verdienen één vaste contactpersoon die hen doorheen het hele proces begeleidt,” benadrukt Verlinden.

Structurele versterking en digitalisering

De voorziene 1 miljoen euro dient in hoofdzaak voor de versterking en professionalisering van de Commissie, met coaches of coördinatoren die optreden als dossierbehandelaar voor terreurslachtoffers, en de uitbouw van een digitale infrastructuur, met een aangepaste website en een digitaal slachtofferdossier.