De Nationale Veiligheidsraad heeft op voorstel van minister van Justitie Annelies Verlinden beslist om een operationeel platform op te richten waarin medewerkers en expertise van de verschillende inlichtingen- en veiligheidsdiensten fysiek worden samengebracht. Daarmee versterkt België zijn vermogen om hybride dreigingen sneller en efficiënter te detecteren, te analyseren en te beantwoorden. Hoewel de betrokken diensten vandaag al intensief samenwerken en informatie uitwisselen, zal de gezamenlijke huisvesting van specialisten uit de verschillende diensten de onderlinge afstemming verder verbeteren. Door expertise letterlijk rond dezelfde tafel te brengen, kunnen informatie en inlichtingen sneller worden gedeeld, analyses sneller worden gemaakt en kan ons land slagkrachtiger optreden tegen complexe en snel evoluerende dreigingen
De internationale veiligheidscontext is de voorbije jaren ingrijpend veranderd. België wordt steeds vaker geconfronteerd met complexe en grensoverschrijdende dreigingen die niet alleen gericht zijn op de veiligheid van burgers, maar ook op onze democratische instellingen, economie, kritieke infrastructuur en maatschappelijke samenhang. Als gastland van de Europese instellingen en het hoofdkwartier van de NAVO vormt ons land bovendien een belangrijk doelwit voor buitenlandse actoren die destabilisatie nastreven.
Hybride dreigingen
De oprichting van het platform komt er op voorstel en vraag van minister van Justitie Annelies Verlinden en de Veiligheid van de Staat (VSSE) op een moment waarop hybride dreigingen steeds vaker worden ingezet door zowel statelijke als niet-statelijke actoren.
Hybride aanvallen combineren verschillende technieken om samenlevingen te destabiliseren, onder de drempel van een klassieke militaire aanval. Het kan daarbij gaan om desinformatiecampagnes op sociale media, cyberaanvallen, sabotage van kritieke infrastructuur, economische druk, spionage of pogingen om democratische besluitvorming te beïnvloeden.
Deze acties zijn specifiek gericht op de kwetsbaarheden van open democratische samenlevingen en hebben als doel het vertrouwen van burgers in instellingen te ondermijnen, polarisatie aan te wakkeren en maatschappelijke verdeeldheid te vergroten.
België stelt vast dat buitenlandse actoren steeds vaker gebruikmaken van digitale technologie, sociale media en tussenpersonen om invloed uit te oefenen op publieke opinies en politieke processen. Ook extremistische organisaties, hackerscollectieven en netwerken van georganiseerde criminaliteit maken steeds vaker gebruik van dergelijke methodes. In sommige gevallen werken statelijke en niet-statelijke actoren zelfs samen.
Werking
De opstart en werking van het operationeel platform zal worden gecoördineerd door de Veiligheid van de Staat (VSSE). Het platform zal bestaan uit medewerkers van de verschillende operationele veiligheids- en inlichtingendiensten. Er wordt zo snel als mogelijk een geschikte locatie gevonden die voldoet aan de nodige veiligheidsvoorschriften om veiligheids- en inlichtingendiensten in onder te mogen brengen.
Investeringen in de Veiligheid van de Staat
Eerder al zette minister van Justitie Annelies Verlinden belangrijke stappen voor de versterking van de nationale veiligheid. Met bijkomende middelen voor de Veiligheid van de Staat (VSSE), de aankoop van geavanceerde technologische middelen en een nieuw wettelijk kader voor de Belgische inlichtingen- en veiligheidsdiensten, verhoogt ons land de weerbaarheid tegen verschillende dreigingen.
Zo werd onder meer geïnvesteerd in een nieuwe interceptietool waarmee de VSSE haar capaciteit versterkt om communicatie via moderne platformen en applicaties te onderscheppen binnen het wettelijk kader. Deze investering maakte deel uit van een bredere beslissing om het budget van de Veiligheid van de Staat met 10 procent te verhogen.
Ook werd wetgevend werk verricht dat de fundamentele modernisering van de werking van de Belgische inlichtingendiensten mogelijk maakt. De Veiligheid van de Staat (VSSE) en de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid (ADIV) krijgen voortaan niet alleen de mogelijkheid om dreigingen te detecteren en op te volgen, maar ook de wettelijke instrumenten om deze actief te verstoren en te neutraliseren. Dit nieuwe kader biedt de diensten de nodige slagkracht om sneller en doeltreffender op te treden tegen veiligheidsrisico’s, steeds onder democratisch toezicht en met respect voor de fundamentele rechten en vrijheden.
Minister van Justitie Annelies Verlinden:
“In een steeds complexere en snel evoluerende geopolitieke context moet België kunnen rekenen op sterke en performante inlichtingen- en veiligheidsdiensten die onze burgers, instellingen en democratische rechtsstaat beschermen. Door deze diensten ook fysiek samen te brengen en als één team te laten werken, versterken we de samenwerking over de verschillende bevoegdheden heen. Dat bevordert een snellere en betere uitwisseling van informatie en inlichtingen, stimuleert het delen van expertise en maakt het mogelijk om een gemeenschappelijke strategische visie te ontwikkelen, die vervolgens door elke dienst binnen zijn eigen opdracht en bevoegdheden wordt uitgevoerd. Op deze manier zullen we korter op de bal kunnen spelen tegen een dreiging die wellicht alleen maar zal toenemen.”
Wat is de Nationale Veiligheidsraad?
De strategische prioriteiten van de Belgische inlichtingen- en veiligheidsdiensten worden vastgelegd door de Nationale Veiligheidsraad (NVR), het hoogste coördinatieorgaan inzake nationale veiligheid. De raad wordt voorgezeten door de eerste minister en bestaat daarnaast uit de vicepremiers en de ministers bevoegd voor Justitie, Landsverdediging, Binnenlandse Zaken en Buitenlandse Zaken. Naast deze politieke verantwoordelijken nemen ook vertegenwoordigers van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, de federale politie en het Nationaal Crisiscentrum deel aan de werkzaamheden. Afhankelijk van de behandelde dossiers kunnen eveneens andere bevoegde overheidsdiensten worden betrokken. Zo zorgt de Nationale Veiligheidsraad voor een geïntegreerde aanpak van de veiligheidsuitdagingen waarmee ons land wordt geconfronteerd.